FELSEFE 11 · KAVRAMGönül
Tanrı inancının temellendirilmesinde ve Tanrı'ya varışta aracın akıl değil gönül olduğunu kabul eden, bununla birlikte aklın rehberliğini dışlamayan ılımlı yaklaşımın temel kavramıdır.
Bu kavramla ilgili kartlar
8 KART- Gönül yaklaşımında Tanrı'ya varışın aracı nedir?
- Akıl değil gönüldür. Bu yaklaşım inancın aklı aşan bir kabul ediş ve teslimiyet taşıdığını söyler.
- Gönül yaklaşımı aklı tamamen dışlar mı?
- Hayır. İnancın akıldan önce geldiğini kabul eder ama dinî doğruların anlaşılmasında, açıklanmasında ve yaşama yansıtılmasında aklın rehberliğine ihtiyaç olduğunu savunur.
- Gönül yaklaşımına göre dinî inanç sistemleri hangi koşulla rasyonel bir tahlile tabi tutulabilir?
- İnanç konusunda kesin ve bağlayıcı bir sonuca ulaşmanın imkânsız olduğunu baştan bilmek ve kabul etmek koşuluyla.
- Akıl-inanç ilişkisindeki iki aşırı uç nedir?
- İnancı bütünüyle akılla temellendirme düşüncesi ve inancı bütünüyle akıldan ayrı görme düşüncesi.
- Pascal gerçekliğin nasıl kavranabileceğini söyler?
- Pascal'a göre gerçeklik yalnızca akılla kavranamaz, gönülle de bilinir. Düşünceler'deki bu sözüyle inancı akla öncelediğini ama aklı dışlamadığını belirtir.
- Pascal'ın Tanrı'nın varlığına ilişkin iki seçenek argümanına göre Tanrı'ya inanan biri için olası sonuçlar nelerdir?
- Pascal'a göre gerçekte Tanrı yoksa kişi yalnızca dinî kurallara uygun bir yaşam sürmüş olur. Gerçekte Tanrı varsa sonsuz mutluluğa ulaşarak en büyük kazancı elde eder.
- Yûsuf Has Hâcib Tanrı'nın bilgisine ulaşmada aklın yerine neyi koyar?
- Gönlü. Kutadgu Bilig'de Tanrı'nın nasıllığına girilmemesini, gönlün dinlenmesini öğütler.
- Âşık Paşa'ya göre insanı Tanrı'ya ulaştıracak olan nedir?
- Gönüldür. Ona göre gönül Hak tarafından kendi özü için yaratılmıştır.
Hangi konuda geçiyor
- 2. KONU
Akıl-İnanç İlişkisine Yönelik Felsefi Görüş ve Argümanlar
Kimi düşünür inancı akılla kanıtlamaya çalışır, kimi aklın burada sustuğunu söyler, kimi de yolu gönülde arar. Bu yollar birbirini dışlar mı, yoksa tamamlar mı?