BİLGİ KARTLARI · 2. ÜNİTE · 2. KONU
Teknoloji Bağlamında Ontolojik Problemler
Bilgi kartları
0 / 18 BİLİNİYOR
SORU
Tekrar çalışıyorsun
İlerlemen bu cihazda saklanır.
"Profilimde çok arkadaşım var ama yanımda kimse yok." Bu cümle neden felsefi bir problemi yansıtır?
Teknolojiye uyum ve bağımlılık arttıkça doğan endişeleri yansıtır. Makinenin işleyişi ile insan ruhu arasındaki fark, gündelik cümlelerde böyle çatışmalara dönüşür.
Kavram: ONTOLOJİK ANLAM KAYBI
Heidegger'e göre Modern Çağ'ın bilim ve teknoloji anlayışı insana ne yaptı?
İnsanı özgür kılması beklenirken onu esir aldı; doğal yaşamından koparıp köksüz bıraktı.
Kavram: KÖKSÜZLÜK VE YURTSUZLUK
Heidegger teknolojinin ontolojik problemlerini hangi dört olgu üzerinden ele alır?
Varlığın anlamının unutulması, köksüzleşme, yurtsuzluk ve çerçeveleme.
Kavram: ÇERÇEVELEME
Heidegger'e göre çerçeveleme nedir?
Modern teknolojinin özüdür. İnsan doğayı bir nesne gibi görür, ölçülebilir parçalara böler ve belli bir amaç için kullanır.
Kavram: ÇERÇEVELEME
"Bu ırmak bize yılda kaç kilovat saat elektrik verir?" Bu bakış Heidegger'in hangi kavramına örnektir?
Çerçevelemeye. Irmak akan bir su olmaktan çıkar, ölçülüp kullanılacak bir kaynağa dönüşür.
Kavram: ÇERÇEVELEME
Heidegger çerçevelemeyi neden tehlikeli bulur?
Varlığın unutulmasına ve üstünün örtülmesine yol açar. İnsan varlığın içinde değil karşısında durur, varlık onun için hâkim olunacak bir araca dönüşür.
Kavram: VARLIĞIN UNUTULUŞU
Heidegger'e göre varlığın unutuluşu neyle aynı anlama gelir?
Bir bakıma insanın kendini unutuşuyla. Bugünün insanı kendi özüyle karşılaşamaz hâle gelmiştir.
Kavram: VARLIĞIN UNUTULUŞU
Heidegger tekniği neden modern teknolojiden ayırır?
Ona göre tekniğin özü açığa çıkarmadır. Modern teknolojide ise bu, doğayı zorlamaya ve varlığa meydan okumaya dönüşür.
Kavram: ÇERÇEVELEME
Marcel'e göre insana dair sorunlara bilimsel-teknolojik zihniyetle yaklaşmak neden yanlıştır?
Çünkü insan, özellikle manevi yönüyle bilimsel yöntemin konusu olamaz. Makine gibi görülen insanın varlığının anlamı, değeri ve kutsallığı zedelenir.
Kavram: OBJEKTİFLEŞTİRME
Marcel'e göre teknolojinin araç olmaktan çıkıp amaca dönüşmesi neye yol açar?
İnsanın teknoloji üzerindeki hâkimiyetini yitirmesine. Bu durum insanı özgürleştirmez, tutsak eder.
Kavram: ARACIN AMACA DÖNÜŞMESİ
"Telefonum kırılacak diye sürekli tedirginim." Marcel bu durumu nasıl açıklar?
Sahip olma arzusuyla. Teknoloji bu arzuyu besler; insan sahip olduklarını yitirme korkusuyla onların tutsağı olur.
Kavram: SAHİP OLMA ARZUSU
Heidegger ile Marcel sorunun kaynağını nerede görür?
Heidegger modern teknolojinin özünde, çerçevelemede görür. Marcel ise bilimsel-teknolojik zihniyetin insana uygulanmasında, insanın makine gibi görülmesinde görür.
Kavram: YABANCILAŞMA
Heidegger'e göre teknolojiyi nötr bir şey saymanın sakıncası nedir?
Bu, teknolojiye mümkün olan en kötü biçimde teslim olmaktır. Ona göre yanlış olan tekhne'nin kendisi değil, kötü amaçlarla kullanılmasıdır.
Kavram: ÇERÇEVELEME
Ellul'e göre teknik gelişmelerin bozduğu bütünlüğü yine teknik araçlarla onarmak mümkün mü?
Hayır. Ona göre kaybolan bütünlüğü geri getirmek için yeniden teknik araçlara başvurmak boşuna bir çabadır.
Kavram: YABANCILAŞMA
Simülakr ile simülasyon arasındaki fark nedir?
Simülakr gerçeklik olarak algılanmak istenen görünümdür. Simülasyon ise bir işleyişin maket ya da bilgisayar programıyla yapay olarak yeniden üretilmesidir.
Kavram: SİMÜLAKR
"Simülasyon her zaman gerçeklikten daha etkilidir." Baudrillard bununla ne demek ister?
Gerçeğe son veren şeyin gerçekten daha gerçek görünen olduğunu. Kopya, aslından daha çekici ve inandırıcı hâle gelir.
Kavram: SİMÜLASYON KURAMI
Sanal gerçeklik gerçeklik algısını nasıl etkiler?
Ekrandaki yapay ses ve görüntüler algımızı etkiledikçe gerçeklik algısı değişir. Neyin gerçek olduğu kişiden kişiye farklılaşır.
Kavram: SANAL GERÇEKLİK
Hologramıyla bir davete giden ama yatakta uyumaya devam eden kişi o davete katılmış sayılır mı?
Bu, tartışmaya açık bir sorudur. Eş varlığın orada olmasını yeterli bulanlar da beden ve bilinç orada değilse katılım olmaz diyenler de çıkabilir. Soru, teknolojinin gerçeklik algımızı nasıl değiştirdiğini düşündürür.
Kavram: SANAL GERÇEKLİK