BİLGİ KARTLARI · 3. ÜNİTE · 3. KONU
Öğrenme Türleri
Bilgi kartları
0 / 33 BİLİNİYOR
SORU
Tekrar çalışıyorsun
İlerlemen bu cihazda saklanır.
Davranışçı yaklaşım öğrenmeyi neyle açıklar?
Yalnızca gözlemlenebilir davranışlardaki kalıcı değişikliklerle. Bilişsel süreçleri açıklama kapsamına almaz.
Kavram: DAVRANIŞÇI YAKLAŞIM
Davranışçı yaklaşımda ilk deneyler neden hayvanlar üzerinde yapılmıştır?
Çünkü bu yaklaşıma göre öğrenme ilkeleri insanlar ve hayvanlar için benzerdir.
Kavram: DAVRANIŞÇI YAKLAŞIM
Klasik koşullanma nedir?
Başlangıçta tepki yaratmayan bir uyarıcının, belirli bir anlam taşıyan başka bir uyarıcıyla eşleşince tepki oluşturma gücü kazanmasıdır.
Kavram: KLASİK KOŞULLANMA
Her sabah okul zilinden hemen sonra sınıfa giren ve sert konuşan bir öğretmen yüzünden, zil sesini duyunca gerilmeye başlayan öğrencide koşullu uyarıcı nedir?
Zil sesi. Başlangıçta tepki oluşturmuyordu; öğretmenin sert tavrıyla eşleştikten sonra gerginlik tepkisi doğurmaya başladı.
Kavram: KOŞULLU UYARICI
Koşulsuz uyarıcı ile koşullu uyarıcı arasındaki fark nedir?
Koşulsuz uyarıcı öğrenme olmadan, doğuştan tepki doğurur. Koşullu uyarıcı ise başlangıçta tepki doğurmaz; koşulsuz uyarıcıyla eşleştirildikten sonra tepki oluşturur.
Kavram: KOŞULSUZ UYARICI
Nötr uyarıcı nedir?
Tek başına verildiğinde organizmada herhangi bir tepkiye yol açmayan uyarıcıdır.
Kavram: NÖTR UYARICI
Klasik koşullanma kavramlarıyla düşünürsen, sıcak bir yüzeye dokununca elini hemen çekmek nasıl bir tepkidir?
Koşulsuz tepkidir. Öğrenilmemiş, doğal bir tepkidir.
Kavram: KOŞULSUZ TEPKİ
Koşullu tepki nedir?
Organizmanın öğrenme yoluyla koşullu uyarıcıya verdiği tepkidir.
Kavram: KOŞULLU TEPKİ
Sönme ne zaman gerçekleşir?
Koşullu tepki, koşulsuz uyarıcı verilmeden tekrarlandığında zamanla zayıflayıp ortadan kalkar.
Kavram: SÖNME
Kendiliğinden geri gelme nedir?
Sönmeden bir süre sonra koşullu uyarıcı yeniden sunulunca koşullu tepkinin, koşulsuz uyarıcı olmadan kısa süreli ve zayıf biçimde yeniden ortaya çıkmasıdır.
Kavram: KENDİLİĞİNDEN GERİ GELME
Bir kez bir sokak köpeğinden korkan çocuğun bütün köpeklerden korkmaya başlaması hangi sürece örnektir?
Genellemeye. Organizma koşullu uyarıcıya benzeyen uyarıcılara da aynı tepkiyi verir.
Kavram: GENELLEME
Genelleme ile ayırt etme arasındaki fark nedir?
Genellemede organizma benzer uyarıcılara da tepki verir. Ayırt etmede ise yalnızca koşulsuz uyarıcıyla birlikte sunulan uyarıcıya tepki vermeyi öğrenir.
Kavram: AYIRT ETME
Edimsel koşullanmayı klasik koşullanmadan ayıran nedir?
Edimsel koşullanmada davranış sonucuna göre şekillenir; organizma olumlu sonuca ulaşmak ya da olumsuz durumdan kaçınmak için davranır. Klasik koşullanmada ise iki uyarıcının eşleşmesi tepki doğurur.
Kavram: EDİMSEL KOŞULLANMA
Skinner kutusunda fare kola dokunmayı nasıl öğrendi?
Kola dokunma davranışının hemen ardından yiyecek verildi. Fare davranışı ödüllendirici sonuçla eşleyerek öğrendi.
Kavram: EDİMSEL KOŞULLANMA
Ödevlerini zamanında teslim eden öğrenciye ek puan verilmesi hangi kavrama örnektir?
Olumlu pekiştirece. Hoşa giden bir uyarıcı verilerek davranışın tekrarlanma olasılığı artırılır.
Kavram: OLUMLU PEKİŞTİREÇ
Arabada kemer takılınca uyarı sesinin susması neden olumsuz pekiştireçtir?
Çünkü uygun davranış yapılınca hoşa gitmeyen bir uyarıcı ortadan kalkar ve kemer takma davranışının tekrarlanma olasılığı artar.
Kavram: OLUMSUZ PEKİŞTİREÇ
Olumsuz pekiştireç ile ceza arasındaki fark nedir?
Olumsuz pekiştireçte hoşa gitmeyen bir uyarıcı kaldırılır ve amaç davranışın sürmesidir. Cezada hoşa gitmeyen bir uyarıcı verilir ya da hoşa giden geri alınır ve amaç davranışın ortadan kalkmasıdır.
Kavram: CEZA
Odasını toplamayan bir gence o akşam bilgisayar oynama izni verilmemesi hangi kavrama örnektir?
Cezaya. Hoşa giden bir uyarıcıdan mahrum bırakılarak istenmeyen davranışın tekrarlanma olasılığı azaltılmak istenir.
Kavram: CEZA
Pekiştireç nedir?
Organizmanın istenen davranışı tekrar etme olasılığını artıran uyarıcıdır.
Kavram: PEKİŞTİREÇ
Thorndike'ın bilmece kutusundaki kedi denemeler tekrarlandıkça nasıl bir değişim gösterdi?
Önce rastgele davranışlarla tesadüfen çıktı; denemeler tekrarlandıkça çıkış yolunu giderek daha kısa sürede buldu.
Kavram: DENEME-YANILMA YOLUYLA ÖĞRENME
Bandura'nın karşılıklı belirlenim modeli neyi anlatır?
Bireyin düşüncelerinin, davranışlarının ve çevresel koşullarının birbirine bağlı olarak şekillendiğini.
Kavram: KARŞILIKLI BELİRLENİM
Sosyal-bilişsel yaklaşıma göre bir davranışı öğrenmek için gözlem yeterli midir?
Hayır. Bireyin öğrenmeye yönelik bir motivasyonu da olmalıdır; bu motivasyon dışsal (ödül, ceza) ya da içsel (merak, başarı duygusu) olabilir.
Kavram: SOSYAL-BİLİŞSEL YAKLAŞIM
Öz yeterlik nedir ve öğrenmeyi nasıl etkiler?
Bandura'ya göre bireyin başarılı olma ya da bir görevi tamamlama yeteneğine olan inancıdır. Birey bir davranışı başarabileceğine inanıyorsa öğrenme daha etkili olur.
Kavram: ÖZ YETERLİK
Ablasının saçını örüşünü izleyerek kendi saçını örmeyi öğrenen çocuk hangi yolla öğrenmiştir?
Model alma, yani gözlem yoluyla öğrenme. Başkasının davranışını izleyerek yeni bir beceri kazanmıştır.
Kavram: MODEL ALMA
Bir öğrenci kopya çekmeyi aklından geçirir. Sonra kopya çekerken yakalanan arkadaşının ceza aldığını görür ve bu sonuç yüzünden kopya çekmekten vazgeçer. Davranışı sergilememe kararını başkasının aldığı cezaya bakarak vermesi hangi kavrama örnektir?
Dolaylı pekiştirmeye. Davranışın sonucunu başkasında gözlemleyerek o davranışı sergilememeye karar vermiştir.
Kavram: DOLAYLI PEKİŞTİRME
Sosyal-bilişsel yaklaşıma göre dolaylı pekiştirmenin öğrenmeye katkısı nedir?
Öğrenmeyi hem hızlandırır hem de daha güvenli kılar; birey riskli sonuçlarla karşılaşmadan başkalarının deneyimlerinden yararlanır.
Kavram: DOLAYLI PEKİŞTİRME
Bilişsel yaklaşıma göre öğrenme hangi süreçlerle şekillenir?
İçsel düşünme, problem çözme ve bilgi işleme süreçleriyle. Öğrenme bilgiyi aktif biçimde işleme ve anlamlandırmadır.
Kavram: BİLİŞSEL YAKLAŞIM
Tolman ve Honzik'in deneyinde 11. günden itibaren ödül alan farelerin hızla hatasız hâle gelmesi neyi gösterir?
Fareler labirentin yapısını daha önce öğrenmiştir ama bu bilgi ancak ödül sunulunca davranışa dönüşmüştür. Bu gizil öğrenmedir.
Kavram: GİZİL ÖĞRENME
Gözlerini kapatınca evinden okula giden sokakları sırasıyla zihninde canlandırabiliyorsun. Zihnindeki bu temsile ne ad verilir?
Bilişsel harita. Organizmanın çevresi hakkında zihninde oluşturduğu ve yön bulmada kullandığı haritadır.
Kavram: BİLİŞSEL HARİTA
Kavrayarak öğrenmeyi deneme-yanılma yoluyla öğrenmeden ayıran nedir?
Kavrayarak öğrenmede çözüme rastgele denemelerle değil, ani bir farkındalık ve içgörüyle ulaşılır.
Kavram: KAVRAYARAK ÖĞRENME
Köhler'in tavuk deneyinde tavukların yeni ve daha koyu kartonu seçmesi neyi gösterir?
Tavukların belirli bir kartonu değil, kartonlar arasındaki koyu-açık ilişkisini öğrendiğini; öğrenmede zihinsel bir sürecin devreye girdiğini.
Kavram: BİLİŞSEL YAKLAŞIM
Mussen ve Eisenberg'in çalışmasında paylaşmayı konu alan çizgi filmi izleyen çocuklarda ne gözlendi?
Öteki gruba göre materyallerini arkadaşlarıyla daha sık paylaştılar ve birlikte oyun kurma eğilimi gösterdiler.
Kavram: MODEL ALMA
Duygusal bulaşma ile model alma arasındaki temel fark nedir?
Model almada davranış gözlem yoluyla öğrenilir. Duygusal bulaşma ise bilinçli bir öğrenmeden çok doğuştan gelen biyolojik yapıların sonucu olarak görülen otomatik bir tepkidir.
Kavram: DUYGUSAL BULAŞMA