İçeriğe geç

BİLGİ KARTLARI · 3. ÜNİTE · 2. KONU

Varlık Felsefesinin Temel Problemleri

Bilgi kartları

0 / 31 BİLİNİYOR

SORU

İlerlemen bu cihazda saklanır.

  1. Varlığı felsefi bir soru olarak ilk kim ele almıştır ve ana madde olarak neyi göstermiştir?

    MÖ 6. yüzyılda Thales ele almıştır. Ona göre her şeyin varlık nedeni olan ana madde sudur.

    Kavram: ARKHE

  2. Arkhe nedir?

    Doğada değişen varlıkların ötesinde bulunduğu düşünülen değişmeyen öz, yani ana maddedir.

    Kavram: ARKHE

  3. Anaksimandros, Anaksimenes, Herakleitos ve Demokritos ana madde sorusuna hangi cevapları vermiştir?

    Anaksimandros apeiron, Anaksimenes hava, Herakleitos ateş, Demokritos atom cevabını vermiştir.

    Kavram: ARKHE

  4. Ana madde sorgulaması hangi yeni tartışmaları doğurmuştur?

    Görünüş-gerçeklik, birlik-çokluk ve değişim tartışmalarını doğurmuştur.

    Kavram: ARKHE

  5. Sofistler varlığın var olup olmadığını nasıl tartışmaya açmıştır?

    Varlığın sürekli değiştiğini gerekçe göstererek varlığın değişmeyen bir özünün mümkün olmadığını ileri sürmüşlerdir.

    Kavram: NİHİLİZM

  6. Varlık felsefesinin iki temel problemi nedir?

    Varlığın var olup olmadığı problemi ve varlığın ne olduğu problemi.

    Kavram: REALİZM

  7. Varlık felsefesinde nihilizm neyi savunur?

    Tözsel anlamda varlığın var olmadığını savunur.

    Kavram: NİHİLİZM

  8. Gorgias görüşünü hangi üç adımda dile getirir?

    Hiçbir şey yoktur. Eğer bir şey varsa bilinemez. Eğer biliniyorsa başkalarına aktarılamaz.

    Kavram: NİHİLİZM

  9. Realist filozoflar hangi konuda birleşir, hangi konuda ayrılır?

    Varlığın var olduğu konusunda birleşirler. Varlığın ne olduğu konusunda farklı görüşlere sahiptirler.

    Kavram: REALİZM

  10. Aristoteles'e göre her varlık hangi iki ögeden oluşur?

    Madde ve formdan oluşur. Madde değişir, yok olur ve duyularla algılanır. Form varlığın özüdür; değişmez, sonsuzdur ve ancak akılla kavranır.

    Kavram: FORM

  11. Varlığın ne olduğunu soran akımlar neden realizmle bağlantılı görülebilir?

    Çünkü hepsi önce varlığın var olduğunu kabul eder, sonra onun ne olduğunu sorar. Nihilizm ise bu sorunun sorulmasını bile anlamsız bulur.

    Kavram: REALİZM

  12. İdealizm gerçekliği nasıl görür?

    Gerçekliğin maddi değil zihinsel (akılsal) olduğunu savunur. Görünenin ardında duyularla algılanamayan zihinsel bir gerçeklik bulunduğunu ileri sürer.

    Kavram: İDEALİZM

  13. Platon'a göre duyular dünyası neden gerçek değildir?

    Çünkü idealar dünyasının bir kopyasıdır. Asıl varlık düşünsel, ezelî-ebedî, değişmez, bir ve mükemmel olan idealardır ve onlar ancak akılla kavranabilir.

    Kavram: İDEALİZM

  14. İbni Sina zorunlu varlık ile mümkün varlığı nasıl ayırır?

    Mümkün varlığın varlığı olasılık dâhilindedir; değişir, var olur ve yok olur. Zorunlu varlığın varlığı kendindendir; ezelî-ebedî, bir ve mükemmeldir. Zorunlu varlık Tanrı'dır.

    Kavram: ZORUNLU VARLIK

  15. Hegel'e göre asıl gerçeklik nedir ve nasıl değişir?

    Asıl gerçeklik tindir. Tin tez, antitez ve sentez aşamalarından oluşan diyalektik bir süreçle değişerek varlıklar dünyasını meydana getirir.

    Kavram: TİN

  16. Hegel'e göre tin özüne hangi alanlarda geri dönebilir?

    Tarih, sanat, din, felsefe ve hukuk gibi alanlarda.

    Kavram: TİN

  17. Materyalizm neyi savunur ve tarihteki ilk savunucuları kimler sayılır?

    Maddi varlıkların gerçek, madde olmayanın gerçek dışı olduğunu savunur. Ana maddeyi su, hava, atom gibi maddi bir cinsten sayan bazı Antik Yunan doğa filozofları ilk savunucuları kabul edilir.

    Kavram: MATERYALİZM

  18. Demokritos neden atomcu materyalist sayılır?

    Bütün varlıkların bölünmez ve değişmez atomlardan oluştuğunu savunduğu için. Ona göre boşlukta hareket eden atomlar bir araya gelerek varlığı oluşturur.

    Kavram: ATOM

  19. Hobbes'un materyalizmine neden cisimci materyalizm denir?

    Çünkü var olan her şeyin eni, boyu ve derinliği olan cisimden ibaret olduğunu savunur.

    Kavram: MATERYALİZM

  20. De La Mettrie'ye göre ruh, akıl ve irade nedir?

    Bedenin birer işlevidir. Ona göre var olan her şey maddedir ve insan bedeni bir makine gibi birbirine bağlı maddi unsurlardan oluşur.

    Kavram: MATERYALİZM

  21. Marx'ın görüşü neden hem diyalektik hem tarihsel materyalizm olarak adlandırılır?

    Maddi varlıkların tez-antitez-sentez süreçleriyle değiştiğini savunduğu için diyalektik materyalizmdir. Bu diyalektiği toplumsal çatışmaya ve tarihe de uyguladığı için tarihsel materyalizm olarak da adlandırılır.

    Kavram: DİYALEKTİK

  22. Hegel ile Marx aynı yöntemi kullanır. Aralarındaki fark nedir?

    İkisi de diyalektiği kullanır. Hegel'de değişen tindir, Marx'ta ise maddedir.

    Kavram: DİYALEKTİK

  23. Descartes'a göre ruh ile bedeni birbirinden ayıran nedir?

    Ruh düşünür ama yer kaplamaz. Beden yer kaplar ama düşünmez. İkisi ayrı tözlerdir ve birlikte insanı oluşturur.

    Kavram: DÜALİZM

  24. Oluş felsefesi hangi anlayışa karşı çıkar?

    Evrendeki varlıkların değişmez olduğu anlayışına karşı çıkar. Ona göre var olan her şey sürekli bir değişim ve oluş hâlindedir.

    Kavram: OLUŞ FELSEFESİ

  25. Herakleitos'a göre her şey değişirken değişmeyen nedir?

    Değişimin kendisi ve değişimi düzenleyen ilke olan logos değişmez.

    Kavram: LOGOS

  26. Whitehead'e göre evren nelerden oluşur?

    Olaylardan oluşur. Her olay bir kez yaşanır, tekrarlanmaz; kendinden öncekilerin sonucu, sonrakilerin nedenidir.

    Kavram: OLUŞ FELSEFESİ

  27. Husserl'e göre varlıkların özü nerededir ve ona nasıl ulaşılır?

    İnsanın bilincindedir. Ön yargılar, rastlantısal ögeler ve inançlar gibi engeller paranteze alınarak bir kenara bırakıldığında geriye değişmeyen öz kalır.

    Kavram: PARANTEZE ALMA

  28. Varoluşçuluğun temel konuları nelerdir?

    Özgürlük, sorumluluk ve varoluşsal kaygılardır. Akım, varlıktan çok insanın kendi varlığını sorgulaması ve tanımlaması üzerinde durur.

    Kavram: VAROLUŞÇULUK

  29. Sartre'a göre insanı öteki varlıklardan ayıran nedir?

    İnsan dışındaki varlıklarda öz varoluştan önce gelir. İnsan ise hazır bir öze sahip değildir; var olduktan sonra özgürlüğüyle kendi özünü belirler ve her eyleminden sorumludur.

    Kavram: VAROLUŞÇULUK

  30. Felsefi bir metin hangi ölçütlere göre incelenir?

    Kavramlar belirlenir, ele alınan problemler belirlenir, argümanlar belirlenir, argümanların gerekçeleri gösterilir ve argümanlar eleştirel olarak değerlendirilir.

    Kavram: METİN İNCELEME

  31. Felsefi bir metni incelerken argümanı belirlemeden önce neden problemi bulmak gerekir?

    Argüman, ele alınan probleme verilen cevabı destekler. Problem bilinmeden argüman doğru yakalanamaz; gerekçesi görülmeden yapılan eleştiri de itiraz olarak kalır.

    Kavram: METİN İNCELEME