İçeriğe geç

BİLGİ KARTLARI · 1. ÜNİTE · 4. KONU

Felsefi Soruların Temel Özellikleri

Bilgi kartları

0 / 17 BİLİNİYOR

SORU

İlerlemen bu cihazda saklanır.

  1. "Pencere kapalı mı?" ve "Günlük uyku süresi dikkat süresini etkiler mi?" soruları hangi tür sorulardır?

    İlki anlık bir ihtiyacı karşılayan pratik sorudur. İkincisi ölçülebilir olguları açıklamaya çalışan bilimsel sorudur.

    Kavram: PRATİK SORU

  2. Bilimsel soruyu felsefi sorudan ayıran nedir?

    Bilimsel soru ölçülebilir olguları açıklamaya çalışır; ölçüp karşılaştırarak cevaba ulaşılır. Felsefi soru ise bakarak ya da ölçerek kapanmaz; görünenin ardındaki temel ilkeleri arar.

    Kavram: BİLİMSEL SORU

  3. Felsefi sorular hangi alanlarda anlam arayışından doğar?

    Varlığın, bilginin ve değerlerin anlamını derinlemesine soruşturma isteğinden doğar.

    Kavram: FELSEFİ SORU

  4. "Adalet nedir?" felsefi bir sorudur, "Bu karar adil mi?" değildir. Neden?

    İlki adalet kavramının özüne ve dayandığı temellere yönelir. İkincisi yalnızca tek bir uygulamayı tartar.

    Kavram: KAVRAMSAL DERİNLİK

  5. Açık uçluluk ne demektir?

    Felsefi sorunun tek ve kesin bir cevabının olmamasıdır. Farklı filozoflar aynı soruya farklı ama tutarlı cevaplar verebilir; her cevap yeni sorulara zemin hazırlar.

    Kavram: AÇIK UÇLULUK

  6. "Su kaç derecede kaynar?" sorusu hangi özelliği taşımadığı için felsefi değildir?

    Açık uçluluğu taşımaz. Tek ve kesin bir cevabı vardır, cevap bulununca tartışma kapanır.

    Kavram: AÇIK UÇLULUK

  7. "İdeal bir toplum nasıl olmalıdır?" ile "Bu şehrin nüfusu ne kadardır?" soruları evrensellik açısından nasıl ayrılır?

    İlki zamandan ve mekândan bağımsız olarak bütün insanları ilgilendirir. İkincisi belli bir yer ve zamanla sınırlıdır.

    Kavram: EVRENSELLİK

  8. Bir sorunun kurucu/yönlendirici olması ne anlama gelir?

    Ona verilen cevabın bir düşünce sistemindeki diğer soruları biçimlendirmesi demektir. "Varlığın bir amacı var mıdır?" sorusunun cevabı insanın hayat görüşünü etkiler; "Bugün ne giymeliyim?" sorusunun etkisi ise o günle sınırlıdır.

    Kavram: KURUCU/YÖNLENDİRİCİ OLMA

  9. "Ben kimim?" sorusu kişisel kimlik ve biyolojik düzeyde nasıl farklı cevaplanır?

    Kişisel kimlik düzeyinde hatıralar, tercihler, karakter ve bilincin sürekliliği üzerinden; biyolojik düzeyde DNA dizilimi, hücre yapısı ve organizmanın fiziksel sürekliliği üzerinden cevaplanır. Her cevap kendi düzeyinde tutarlı kalır.

    Kavram: TUTARLILIK

  10. Felsefi bir soru akla dayalı bir tartışma başlatabilmek için nasıl sorulmalıdır?

    Belirli bir kavramsal çerçeve ya da bakış açısı içinde, aynı düşünme düzeyinde kalacak biçimde sorulmalıdır.

    Kavram: TUTARLILIK

  11. Eşleştir: Adalet nedir? / Güzel nedir? / İdeal bir toplum nasıl olmalıdır? / Varlığın bir amacı var mıdır?

    Sırasıyla kavramsal derinlik, açık uçluluk, evrensellik ve kurucu/yönlendirici olma özelliğini öne çıkarır.

    Kavram: FELSEFİ SORU

  12. HeLa hücreleri vakasında hangi iki değer karşı karşıya gelir?

    Bireyin rızası ve mahremiyeti ile insanlığın ortak tıbbi yararı karşı karşıya gelir. Henrietta Lacks’tan 1951’de rızası alınmadan alınan hücreler tıpta büyük kazanımlar sağlamış, ailesi bunu yıllar sonra tesadüfen öğrenmiştir.

    Kavram: FELSEFİ SORU

  13. Theseus’un gemisi ve Tecrübe Makinesi neden düşünce deneyi sayılır?

    İkisi de gerçekte yaşanması gerekmeyen, bir düşünceyi sınamak için zihinde kurgulanan durumlardır. Tecrübe Makinesi Robert Nozick tarafından kurgulanmıştır.

    Kavram: DÜŞÜNCE DENEYİ

  14. Otonom araç örneğinde araç hangi iki seçenek arasında kalır ve hangisini uygular?

    Ya engele çarpıp yolcusunu ya da kaldırıma çıkıp olayla ilgisiz bir yayayı tehlikeye atacaktır. Yazılımı "önce kullanıcıyı koru" ilkesiyle kodlandığı için kaldırıma yönelir.

    Kavram: FELSEFİ SORU

  15. Refleksif sorgulamada bir soru hangi üç başlıkla sınanır?

    Sorunun amacı, ön kabulü ve anahtar kavramları.

    Kavram: REFLEKSİF SORGULAMA

  16. "Theseus’un gemisi hangisidir?" sorusundaki ön kabul nedir?

    İki gemiden birinin gerçek gemi olduğunun baştan varsayılmasıdır. Belki ikisi de, belki hiçbiri asıl gemi değildir.

    Kavram: ÖN KABUL

  17. Refleksif sorgulamadan geçen sorular nasıl geliştirilir?

    Sokratik tartışma yöntemiyle sınanır, ardından yığılımlı biçimde yeniden kurularak daha nitelikli hâle getirilir.

    Kavram: REFLEKSİF SORGULAMA