PSİKOLOJİ · 2. ÜNİTEGelişimi Anlamak: Kavram Haritası
Ünitenin konuları ve kavramları birbirine nasıl bağlanıyor? Adım adım aç ya da boşlukları tamamla.
Bir kutuya dokun: dalları açılsın. Kavram kutusunda kısa tanım da görünür.
Her boş kutu için aşağıdaki kavramlardan birini seç, sonra “Kontrol et”e dokun.
Boş kutulara aşağıdakilerden birini seç, sonra “Kontrol et”e dokun. Adımın hepsi doğru olunca sonraki adım açılır.
- Benlik
- Egonun aşılması
- Ergenlik dönemi
- Hazır bulunuşluk
- Kristalize zekâ
- Olgunlaşma
- Ruhsal zekâ
- Tarihsel zaman
- Gelişim Dönemleri
- Gelişim Görevleri
- Gelişime Genel Bir Bakış
- İnsan Zekâsı ve Yapay Zekâ
- Kişilik ve Benlik-Dijital Benlik
- Psikolojinin Alt Dalları
- Ahlaki gelişim
- Bilişsel gelişim
- Gelişme
- Hazır bulunuşluk
- Kalıtım
- Kritik dönem
- Olgunlaşma
- Yakınsak gelişim alanı
- Arketip
- Ergenlik dönemi
- İlk çocukluk dönemi
- Orta yetişkinlik dönemi
- Bilişsel gelişim kuramı
- Gelişim görevi
- Psikososyal gelişim kuramı
- Akışkan zekâ
- Duygusal zekâ
- Sosyal zekâ
- Zekâ bölümü (IQ)
- Dışa dönüklük
- Dijital benlik
- Duygusal denge
- Kişilik
- ilk konusu
- temel kavramı
Bireyin döllenmeden ölüme kadar fiziksel, bilişsel, duygusal ve sosyal alanlarda yaşadığı düzenli ve anlamlı değişimlerdir; büyümeyi, olgunlaşmayı ve öğrenmeyi kapsar.
Kavram sayfası- beden ve motor beceri alanı
Vücudun yapısal ve işlevsel olarak büyümesi ve gelişmesidir; boy-kilo artışı, kas-kemik gelişimi, ince ve kaba motor becerileri kapsar.
Kavram sayfası - düşünme ve öğrenme alanı
Düşünme, öğrenme, problem çözme, dikkat ve hafıza becerilerinin gelişimidir.
Kavram sayfası - öz güven ve empati alanı
Kendi duygularını tanıma, ifade etme ve duygularla başa çıkabilme becerisinin gelişimidir.
Kavram sayfası - ilişki kurma ve sürdürme alanı
Başkalarıyla ilişki kurma ve bu ilişkileri sürdürme becerisinin gelişimidir.
Kavram sayfası - iyiyi kötüden ayırma alanı
Toplumun değer ve kurallarını öğrenme, iyi ile kötüyü ayırt edebilme ve buna göre davranma sürecidir.
Kavram sayfası
- üç sürecin birleşimi
Büyüme, olgunlaşma ve öğrenmenin bir araya gelmesiyle ortaya çıkan işlevsel ilerlemelerdir.
Kavram sayfası- nicel artış ögesi
Vücudun boyutlarında ve yapısal özelliklerinde zamanla ortaya çıkan nicel değişimlerdir; boy, kilo ve boyutun artması.
Kavram sayfası - biyolojik hazırlık ögesi
Önceden belirlenmiş biyolojik davranış örüntülerinin işlevsel hâle gelmesi; organizmanın bir davranış için gereken fiziksel yetkinliğe ulaşmasıdır.
Kavram sayfasıBağlantı: ön koşuludur · Öğrenme
- yaşantıyla kazanım ögesi
Yaşantılar ve deneyimler yoluyla kazanılan, nispeten kalıcı davranış değişikliğidir.
Kavram sayfası
- kuşaktan aktarılan etmen
Döllenme sırasında anne ve babanın kromozomları aracılığıyla çocuğa geçen, çevre etkileriyle köklü olarak değiştirilemeyen özelliklerin aktarılmasıdır.
Kavram sayfası - doğum öncesinden sonrasına etmen
Gelişimi etkileyen etmenlerden biridir; doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası olmak üzere üç başlıkta ele alınır.
Kavram sayfası - dönemin koşulları etmeni
Bireyin içinde yaşadığı dönemin savaş, teknolojik değişim ya da çevre kirliliği gibi koşullarıdır; bu koşullar o dönemde büyüyenlerin gelişimini etkiler.
Kavram sayfası - herkes için geçerli kurallar
Gelişimin nasıl gerçekleştiğini açıklayan ve herkes için geçerli olan temel kurallardır.
Kavram sayfası- kolay kazanım zamanı ilkesi
Bazı becerilerin çok daha kolay kazanıldığı gelişim dönemidir; örneğin çocuk 2-3 yaşlarında dil öğrenmeye en açıktır.
Kavram sayfası
- ikinci konusu
- 0-2 yaşları kapsayan
Hayatın ilk iki yılını (0-2 yaş) kapsayan, fiziksel, bilişsel, duygusal ve sosyal gelişimin en hızlı yaşandığı dönemdir.
Kavram sayfası - 2-6 yaşları kapsayan
Yaklaşık 2-6 yaşları arasını kapsayan, öz bakım becerilerinin kazanıldığı ve okula hazırlanılan dönemdir.
Kavram sayfası - 6-11 yaşları kapsayan
Yaklaşık 6-11 yaşları arasını kapsayan, ilkokul yıllarıyla örtüşen ve akademik becerilerin geliştiği dönemdir.
Kavram sayfası - 11-20 yaşları kapsayan
11-20 yaşları arasında, çocukluktan yetişkinliğe geçişte fiziksel, bilişsel, duygusal ve sosyal değişimlerin yoğun yaşandığı dönemdir.
Kavram sayfası - 20-45 yaşları kapsayan
20-45 yaşları arasında fiziksel sağlığın en iyi düzeyde olduğu; meslek, evlilik ve aile kurma gibi olayların yaşandığı dönemdir.
Kavram sayfası - 45-65 yaşları kapsayan
45-65 yaşları arasında yaşlanmanın ilk işaretlerinin görüldüğü; rehberlik, üretkenlik ve toplumsal sorumluluğun öne çıktığı dönemdir.
Kavram sayfası - 65 yaş sonrasını kapsayan
65 yaş ve sonrasını kapsayan; bilgelik, deneyim aktarımı ve yaşamı anlamlandırmanın öne çıktığı dönemdir.
Kavram sayfası
- üçüncü konusu
- temel kavramı
Her yaş döneminde bireyin kazanması beklenen, çevresine uyumunu kolaylaştıran beceri ve davranışlardır.
Kavram sayfası- ergenlikteki bir örneği
Ergenin yetişkinlerden ayrışarak kendi duygu ve kararlarına dayanmaya başlamasıdır; Havighurst'ün ergenlik görevlerinden biridir.
Kavram sayfası
- yüksek değerlere yöneliş
Kişinin her şeyi kendi ihtiyaçları açısından görmeyi bırakıp ben duygusunun ötesine geçmesi ve yüksek değerlere yönelmesidir; Abraham Maslow bütün olarak gelişmeyi bu kavramla açıklar.
Kavram sayfası
- dördüncü konusu
- temel kavramı
Deneyimlerden öğrenmeyi, problem çözmeyi ve yeni durumlara uyum sağlamak için bilgiyi kullanmayı içeren zihinsel potansiyeldir.
Kavram sayfası- yeni duruma uyum kategorisi
Yeni ve alışılmadık durumlarda mantık yürütme, soyut düşünme ve örüntüleri tanıma yoluyla çözüm geliştirme kapasitesidir.
Kavram sayfası - öğrenilmiş bilgiye dayanan kategori
Kişinin hayat boyunca eğitim ve deneyimle edindiği, bellekte depolanan bilgi ve becerilerin bütünüdür.
Kavram sayfası - Stern'in sayısal ölçüsü
William Stern'in zekâ testlerinden yararlanarak ortaya koyduğu, zekâyı sayısal bir puanla ifade eden kavramdır.
Kavram sayfası
- bilgisayardaki modellemesi
İnsana özgü düşünme, öğrenme ve problem çözme gibi bilişsel yetenekleri bilgisayar sistemlerinde modellemeyi amaçlayan disiplinler arası bilim dalıdır.
Kavram sayfasıBağlantı: bilişsel yetileri modeller · Zekâ
- beşinci konusu
- meslek davranışını açıklayan kuram
Bireylerin meslek gibi toplumsal rollerinin, toplumun beklentilerine uygun davranışlar sergilemelerini gerektirdiğini öne süren kuramdır.
Kavram sayfası - nasıl biriyim sorusu
Bir bireyi başkalarından ayıran, davranışlarında tutarlı biçimde görülen özelliklerin bütünüdür; "Nasıl biriyim?" sorusunun cevabıdır.
Kavram sayfası - kendimi nasıl algıladığım sorusu
Kişinin kendini nasıl algıladığı, kendine dair farkındalığı ve kimlik duygusudur; "Kendimi nasıl algılıyorum?" sorusunun cevabıdır.
Kavram sayfası - sosyal medyadaki sunum sorusu
Kişinin sosyal medya ve dijital platformlarda kendini sunma ve ifade etme biçimidir; "Sosyal medyada kendimi nasıl gösteriyorum?" sorusunun cevabıdır.
Kavram sayfası - en yaygın açıklama modeli
Kişiliği dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, duygusal denge ve deneyime açıklık olmak üzere beş temel faktörle inceleyen, en yaygın kullanılan modellerden biridir.
Kavram sayfasıBağlantı: beş faktörle inceler · Kişilik