Teknoloji ve Hayat: Kavram Haritası
Ünitenin konuları ve kavramları birbirine nasıl bağlanıyor? Adım adım aç ya da boşlukları tamamla.
Bir kutuya dokun: dalları açılsın. Kavram kutusunda kısa tanım da görünür.
Her boş kutu için aşağıdaki kavramlardan birini seç, sonra “Kontrol et”e dokun.
Boş kutulara aşağıdakilerden birini seç, sonra “Kontrol et”e dokun. Adımın hepsi doğru olunca sonraki adım açılır.
- Değerlerin tahribatı
- Panoptikon
- Simülakr
- Simüle etmek
- Tekhne
- Teknik
- Teknofobi
- Varlığın unutuluşu
- Yabancılaşma
- ilk konusu
- temel kavramı
İnsanın karşılaştığı güçlükleri aşmasına ve sorunlarını kolay, hızlı çözmesine yarayan araç, malzeme, yol ve yöntemleri bulma, yapma ve geliştirme bilgisi ve işidir.
Kavram sayfası- kökenindeki kelime
Teknoloji kelimesinin dayandığı Antik Yunan kelimesidir; "aletheia" (açığa çıkarma) ve "poiesis" (sanatsal üretim) anlamlarını taşır.
Kavram sayfası
- teknolojinin değiştirdiği algı
İnsanın olayları ne zaman ve nerede yaşadığına dair kavrayışıdır; iletişim ve ulaşım teknolojileri bu sınırları büyük ölçüde kaldırarak algıyı değiştirir.
Kavram sayfası - güç için gelişmeyi destekleyen tutum
Güç kazanmak, zenginleşmek ve doğayı kontrol altına almak için teknolojik gelişmeyi destekleyen, 19. yüzyıl Batı sanayileşmesine egemen olan tutumdur.
Kavram sayfası - amaç ve değeri önceleyen tutum
Teknolojinin getirilerine teslim olmadan önce amaçları ve değerleri düşünmeyi isteyen, teknolojinin hâkimiyet aracına dönüşmesini bu yolla önlemeyi savunan tutumdur.
Kavram sayfası - korkuyla geri çekilen tutum
Teknolojiden korkma ve geri çekilmedir; teknolojiyi insan özgürlüğünü kısıtlayan bir şey sayıp hayatı ondan arındırmak ister.
Kavram sayfası - aşırı düşkünlük gösteren tutum
Teknolojiye aşırı düşkünlük ve bağlılıktır; teknolojinin insan üzerindeki kontrolü bu düşkünlükle başlar ve bilinçsizce kurulan bağ insanın teknoloji tarafından kuşatılmasına yol açar.
Kavram sayfası - varoluşla ilgili problem türü
Teknolojinin varlık ve varoluş üzerinden gerçeklik algısını değiştirmesiyle ortaya çıkan, insanın kendine ve doğaya yabancılaşmasını ve anlam yitirmesini konu alan problemdir.
Kavram sayfası- özsel değerlerin yitimi
İnsanın varoluşunun ve yaşamının ne anlama geldiğini yanlış anlaması ya da anlayamaması sonucu doğan, özsel değerlerin anlamını yitirmesiyle ortaya çıkan anlam ve değer kaybıdır.
Kavram sayfası - özünden uzaklaşma sorunu
İnsanın doğasından ve özünden uzaklaşarak varlığıyla bağının kopması ve bu yüzden kendiliğini kaybetmesidir.
Kavram sayfası
- değer ve eylemle ilgili tür
Teknolojinin seçim, eylem ve değer alanında yol açtığı problemdir; güvenlik sorunları, değerlerin tahribatı ve ahlaki eylemin imkânı bu gruptadır.
Kavram sayfası- veri kullanımından doğan sorun
Verilerin işlenmesinden ve kullanılmasından doğan, siber saldırı, mahremiyet ihlali ve silah teknolojilerinin yol açtığı yıkım gibi sorunlardır.
Kavram sayfası - yaşamın temelini yitirme sorunu
Bireysel ve toplumsal hayatın temelini oluşturan değerlerin yitirilmesidir.
Kavram sayfası - etik kural kuramama sorunu
Yeni teknolojiler karşısında etik kuralların oluşturulamaması problemidir; sonucu kuralsızlıktır.
Kavram sayfası
- ikinci konusu
- Heidegger'e göre teknolojinin özü
Heidegger'e göre modern teknolojinin özüdür; insanın doğayı bir nesne gibi görüp ölçülebilir parçalara böldüğü ve belli bir amaç için kullandığı, varlığa yaklaşma biçimidir.
Kavram sayfası- yol açtığı tehlike
Heidegger'e göre çerçeveleme yüzünden varlığın geri çekilmesi ve üstünün örtülmesidir; bir bakıma insanın kendini unutmasıdır.
Kavram sayfası - insanda doğurduğu sorun
Heidegger'e göre varlıkla bağı kopan insanın doğal yaşamından kopması ve varlıktan uzaklaşmış olarak yaşamasıdır.
Kavram sayfası
- Marcel'in eleştirdiği çaba
Marcel'e göre bilimsel düşüncenin özündeki, insanı verimliliği nesnel olarak hesaplanabilen bir olgu ya da bir makine modeli gibi ele alma çabasıdır.
Kavram sayfasıBağlantı: yol açar · Ontolojik anlam kaybı
- Marcel'e göre teknolojinin beslediği
Marcel'e göre teknolojinin insanda beslediği, insanı sahip olduklarını yitirme korkusuyla onların tutsağı hâline getiren arzudur.
Kavram sayfası - Baudrillard'ın gerçeklik görüşü
Baudrillard'ın, içinde yaşadığımız düzeni gerçeğe benzeyen ama gerçek olmayan, insan eliyle kurgulanmış bir simülasyon olarak gören görüşüdür.
Kavram sayfası- açıkladığı kavram
Gerçeklik olarak algılanmak istenen görünümdür.
Kavram sayfası
- üçüncü konusu
- öne çıkan güvenlik sorunu
Kişisel bilgilerin ya da kurum ve şirket bilgilerinin izinsiz biçimde ele geçirilmesi, işlenmesi ve kullanılmasıdır.
Kavram sayfasıBağlantı: bir türüdür · Güvenlik sorunları
- ahlaki tartışma kaynağı
Teknolojinin görünür uzantısı olan makinelere, insan gibi düşünen ve davranan sistemlere verilen addır.
Kavram sayfası - Bauman'ın sosyal medya benzetmesi
Gardiyanların mahkûmları sürekli izleyebilmesi için tasarlanmış hapishane modelidir; Bauman sosyal medyadaki gözetimi buna benzetir.
Kavram sayfası - Bauman'ın sorguladığı imkân
Bauman'a göre teknolojiyi bütünüyle kontrol etmek değil, onun birey ve toplum üzerindeki etkilerini fark edip bilinçli ve eleştirel bir tutum geliştirmektir.
Kavram sayfası