İçeriğe geç
FELSEFE 11 · 2. ÜNİTE

Teknoloji ve Hayat: Kavram Haritası

Ünitenin konuları ve kavramları birbirine nasıl bağlanıyor? Adım adım aç ya da boşlukları tamamla.

Bir kutuya dokun: dalları açılsın. Kavram kutusunda kısa tanım da görünür.

Her boş kutu için aşağıdaki kavramlardan birini seç, sonra “Kontrol et”e dokun.

Boş kutulara aşağıdakilerden birini seç, sonra “Kontrol et”e dokun. Adımın hepsi doğru olunca sonraki adım açılır.

Seçilebilecek kavramlar
  • Değerlerin tahribatı
  • Panoptikon
  • Simülakr
  • Simüle etmek
  • Tekhne
  • Teknik
  • Teknofobi
  • Varlığın unutuluşu
  • Yabancılaşma
    • ilk konusu
      • temel kavramı

        İnsanın karşılaştığı güçlükleri aşmasına ve sorunlarını kolay, hızlı çözmesine yarayan araç, malzeme, yol ve yöntemleri bulma, yapma ve geliştirme bilgisi ve işidir.

        Kavram sayfası
        • kökenindeki kelime

          Teknoloji kelimesinin dayandığı Antik Yunan kelimesidir; "aletheia" (açığa çıkarma) ve "poiesis" (sanatsal üretim) anlamlarını taşır.

          Kavram sayfası
      • teknolojinin değiştirdiği algı

        İnsanın olayları ne zaman ve nerede yaşadığına dair kavrayışıdır; iletişim ve ulaşım teknolojileri bu sınırları büyük ölçüde kaldırarak algıyı değiştirir.

        Kavram sayfası
      • güç için gelişmeyi destekleyen tutum

        Güç kazanmak, zenginleşmek ve doğayı kontrol altına almak için teknolojik gelişmeyi destekleyen, 19. yüzyıl Batı sanayileşmesine egemen olan tutumdur.

        Kavram sayfası
      • amaç ve değeri önceleyen tutum

        Teknolojinin getirilerine teslim olmadan önce amaçları ve değerleri düşünmeyi isteyen, teknolojinin hâkimiyet aracına dönüşmesini bu yolla önlemeyi savunan tutumdur.

        Kavram sayfası
      • korkuyla geri çekilen tutum

        Teknolojiden korkma ve geri çekilmedir; teknolojiyi insan özgürlüğünü kısıtlayan bir şey sayıp hayatı ondan arındırmak ister.

        Kavram sayfası
      • aşırı düşkünlük gösteren tutum

        Teknolojiye aşırı düşkünlük ve bağlılıktır; teknolojinin insan üzerindeki kontrolü bu düşkünlükle başlar ve bilinçsizce kurulan bağ insanın teknoloji tarafından kuşatılmasına yol açar.

        Kavram sayfası
      • varoluşla ilgili problem türü

        Teknolojinin varlık ve varoluş üzerinden gerçeklik algısını değiştirmesiyle ortaya çıkan, insanın kendine ve doğaya yabancılaşmasını ve anlam yitirmesini konu alan problemdir.

        Kavram sayfası
        • özsel değerlerin yitimi

          İnsanın varoluşunun ve yaşamının ne anlama geldiğini yanlış anlaması ya da anlayamaması sonucu doğan, özsel değerlerin anlamını yitirmesiyle ortaya çıkan anlam ve değer kaybıdır.

          Kavram sayfası
        • özünden uzaklaşma sorunu

          İnsanın doğasından ve özünden uzaklaşarak varlığıyla bağının kopması ve bu yüzden kendiliğini kaybetmesidir.

          Kavram sayfası
      • değer ve eylemle ilgili tür

        Teknolojinin seçim, eylem ve değer alanında yol açtığı problemdir; güvenlik sorunları, değerlerin tahribatı ve ahlaki eylemin imkânı bu gruptadır.

        Kavram sayfası
        • veri kullanımından doğan sorun

          Verilerin işlenmesinden ve kullanılmasından doğan, siber saldırı, mahremiyet ihlali ve silah teknolojilerinin yol açtığı yıkım gibi sorunlardır.

          Kavram sayfası
        • yaşamın temelini yitirme sorunu

          Bireysel ve toplumsal hayatın temelini oluşturan değerlerin yitirilmesidir.

          Kavram sayfası
        • etik kural kuramama sorunu

          Yeni teknolojiler karşısında etik kuralların oluşturulamaması problemidir; sonucu kuralsızlıktır.

          Kavram sayfası
    • ikinci konusu
      • Heidegger'e göre teknolojinin özü

        Heidegger'e göre modern teknolojinin özüdür; insanın doğayı bir nesne gibi görüp ölçülebilir parçalara böldüğü ve belli bir amaç için kullandığı, varlığa yaklaşma biçimidir.

        Kavram sayfası
        • yol açtığı tehlike

          Heidegger'e göre çerçeveleme yüzünden varlığın geri çekilmesi ve üstünün örtülmesidir; bir bakıma insanın kendini unutmasıdır.

          Kavram sayfası
        • insanda doğurduğu sorun

          Heidegger'e göre varlıkla bağı kopan insanın doğal yaşamından kopması ve varlıktan uzaklaşmış olarak yaşamasıdır.

          Kavram sayfası
      • Marcel'in eleştirdiği çaba

        Marcel'e göre bilimsel düşüncenin özündeki, insanı verimliliği nesnel olarak hesaplanabilen bir olgu ya da bir makine modeli gibi ele alma çabasıdır.

        Kavram sayfası

        Bağlantı: yol açar · Ontolojik anlam kaybı

      • Marcel'e göre teknolojinin beslediği

        Marcel'e göre teknolojinin insanda beslediği, insanı sahip olduklarını yitirme korkusuyla onların tutsağı hâline getiren arzudur.

        Kavram sayfası
      • Baudrillard'ın gerçeklik görüşü

        Baudrillard'ın, içinde yaşadığımız düzeni gerçeğe benzeyen ama gerçek olmayan, insan eliyle kurgulanmış bir simülasyon olarak gören görüşüdür.

        Kavram sayfası
        • açıkladığı kavram

          Gerçeklik olarak algılanmak istenen görünümdür.

          Kavram sayfası
    • üçüncü konusu
      • öne çıkan güvenlik sorunu

        Kişisel bilgilerin ya da kurum ve şirket bilgilerinin izinsiz biçimde ele geçirilmesi, işlenmesi ve kullanılmasıdır.

        Kavram sayfası

        Bağlantı: bir türüdür · Güvenlik sorunları

      • ahlaki tartışma kaynağı

        Teknolojinin görünür uzantısı olan makinelere, insan gibi düşünen ve davranan sistemlere verilen addır.

        Kavram sayfası
      • Bauman'ın sosyal medya benzetmesi

        Gardiyanların mahkûmları sürekli izleyebilmesi için tasarlanmış hapishane modelidir; Bauman sosyal medyadaki gözetimi buna benzetir.

        Kavram sayfası
      • Bauman'ın sorguladığı imkân

        Bauman'a göre teknolojiyi bütünüyle kontrol etmek değil, onun birey ve toplum üzerindeki etkilerini fark edip bilinçli ve eleştirel bir tutum geliştirmektir.

        Kavram sayfası