İçeriğe geç
FELSEFE 10 · 1. ÜNİTE

Felsefenin Doğası: Kavram Haritası

Ünitenin konuları ve kavramları birbirine nasıl bağlanıyor? Adım adım aç ya da boşlukları tamamla.

Bir kutuya dokun: dalları açılsın. Kavram kutusunda kısa tanım da görünür.

Her boş kutu için aşağıdaki kavramlardan birini seç, sonra “Kontrol et”e dokun.

Boş kutulara aşağıdakilerden birini seç, sonra “Kontrol et”e dokun. Adımın hepsi doğru olunca sonraki adım açılır.

Seçilebilecek kavramlar
  • Açık uçluluk
  • Bilinç
  • Hristiyan felsefesi
  • Hümanizm
  • Refleksiyon
  • Sanat
  • Sophia
  • Toplumsal işlev
    • ilk konusu
      • temel kavramı

        İnsanın evreni, hayatı ve kendi varoluşunu derinlemesine sorgulayarak anlamaya çalışmasıdır.

        Kavram sayfası
      • terimin kökeni

        Yunanca philia ve sophia kelimelerinden oluşan, bilgelik sevgisi ya da bilginin peşinden koşmak anlamına gelen kelimedir.

        Kavram sayfası

        Bağlantı: anlamına gelir · Bilgelik sevgisi

        • sevmek anlamındaki parçası

          Yunancada sevmek, aramak ve bir şeyin peşinden gitmek anlamına gelen kelimedir.

          Kavram sayfası
        • bilgelik anlamındaki parçası

          Yunancada bilgelik anlamına gelen kelimedir.

          Kavram sayfası
      • felsefeyi harekete geçiren

        Bilgeliğe sahip olduğunu iddia etmeden ona yönelme ve onu arama isteğidir; felsefi düşünmenin itici gücüdür.

        Kavram sayfası
    • ikinci konusu
      • temel kavramı

        Varlığı, bilgiyi ve değerleri akıl ve mantık ilkelerine dayanarak bütüncül biçimde kavrama ve temellendirme etkinliğidir.

        Kavram sayfası
        • geçmişi geliştirerek ilerler

          Geçmiş filozofların düşüncelerinin eleştirilip geliştirilerek ilerlemesidir; kümülatiflik olarak da adlandırılır.

          Kavram sayfası
        • kabulleri sorgular

          Doğru kabul edilen bilgileri sorgulayıp dayanaklarını araştırmaktır.

          Kavram sayfası
        • kendi üzerine döner

          Zihnin kendi düşüncelerini yeniden düşünmesi, yani düşünme üzerine düşünmedir.

          Kavram sayfası
      • günlük ihtiyaca çözüm arayan

        Günlük bir ihtiyaca hızlı ve kullanışlı bir çözüm bulmaya yönelen düşünme biçimidir.

        Kavram sayfası
      • özgün çözüm üreten

        Bir soruna alışılmışın dışında, yeni ve özgün bir çözüm üreten düşünme biçimidir.

        Kavram sayfası
      • bilgiyi tartıp karar veren

        Karşılaşılan bilgilerin doğruluğunu tartarak gerekçeye dayalı bir karar vermeyi sağlayan düşünme biçimidir.

        Kavram sayfası
    • üçüncü konusu
      • felsefeyi sistemli kılan

        Antik Yunan’da gelişen ve felsefeyi sistemli hâle getiren düşünce geleneğidir.

        Kavram sayfası
      • dinî otoriteye bağlı kalan

        Hristiyan inancının Tanrı ve iman anlayışını düşüncenin merkezine yerleştiren felsefedir.

        Kavram sayfası
      • mirası yorumlayan gelenek

        İslam dünyasında gelişen, önceki uygarlıkların düşünsel mirasını yorumlayarak özgün eserler ortaya koyan felsefedir.

        Kavram sayfası
      • aklı temel alan dönem

        İtalya’da başlayıp 1400’lerde Avrupa’ya yayılan, sanatta, bilimde ve düşüncede canlanmayı ifade eden yeniden doğuş hareketidir.

        Kavram sayfası
    • dördüncü konusu
      • temel kavramı

        Görünenin ardındaki temel ilkeleri arayan; varlığın, bilginin ve değerlerin anlamını derinlemesine soruşturan sorudur.

        Kavram sayfası
        • kavramın özüne iner

          Felsefi sorunun tek bir olaya değil, bir kavramın özüne ve dayandığı temellere yönelmesidir.

          Kavram sayfası
        • tek cevaba kapanmaz

          Felsefi sorunun tek ve kesin bir cevabının olmaması, farklı ve tutarlı cevaplara açık kalmasıdır.

          Kavram sayfası
        • bütün insanlığa yönelir

          Felsefi sorunun belli bir zamana ve yere bağlı kalmadan insan olmanın temel durumlarıyla ilgilenmesidir.

          Kavram sayfası
      • anlık ihtiyaca yönelen soru

        Günlük hayatta ortaya çıkan anlık bir ihtiyacı gidermeye yönelik sorudur.

        Kavram sayfası
      • olguyu açıklamaya yönelen soru

        Ölçülebilir olguları açıklamaya yönelik, gözlem ve deneyle cevaplanabilen sorudur.

        Kavram sayfası
    • beşinci konusu
      • alanlara yönelince doğan

        Felsefenin belli bir alana yönelen sorularından doğan ve o alanın kavramlarını, yöntemlerini ve amaçlarını inceleyen alt dalıdır.

        Kavram sayfası
      • gözleme ve deneye dayanan alan

        Varlığın belli bir yönünü gözlem, deney ve ölçümle inceleyip sınanabilir sonuçlara ulaşan bilgi alanıdır.

        Kavram sayfası

        Bağlantı: akla dayanmada benzeşir · Felsefe

      • vahye dayanan alan

        Vahye ve kutsal metinlere dayanan, insanın manevi yönüne seslenen inanç alanıdır.

        Kavram sayfası
      • güzele yönelen alan

        Hayal gücü ve yaratıcılıkla duyguları estetik biçimde ifade eden, güzele ulaşmayı amaçlayan insan etkinliğidir.

        Kavram sayfası
    • altıncı konusu
      • kişiye katkısı

        Felsefenin kişinin düşünme, karar verme ve kendini anlama biçimine yaptığı katkıdır.

        Kavram sayfası
      • ortak hayata katkısı

        Felsefenin toplumun ortak sorunlarını tartışmaya, birlikte düşünme kültürüne ve toplumsal gelişmeye yaptığı katkıdır.

        Kavram sayfası